Mol Gebelik Nedir?
Mol gebelik, gebelik dokusunun anormal gelişimi sonucu oluşan nadir bir durumdur. Bu durumda normal bir bebek gelişimi yerine, plasentanın anormal büyümesi söz konusudur. Mol gebelik, gestasyonel trofoblastik hastalıklar grubuna dahildir ve erken tanı ile tedavi önemlidir. Bu makalede mol gebeliğin ne olduğunu, türlerini, belirtilerini ve tedavi yaklaşımlarını ele alacağız.
Mol Gebelik Nasıl Oluşur?
Mol gebelik, döllenme sırasında genetik bir anormallik sonucu oluşur. Normal bir gebelikte embriyo ve plasenta dengeli şekilde gelişir. Mol gebelikte ise plasenta dokusu anormal olarak büyür ve üzüm salkımı benzeri kistik yapılar oluşturur.
Bu durum, yumurta veya spermin genetik materyalindeki problemlerden kaynaklanır. Sonuç olarak, normal bir bebeğin gelişmesi mümkün olmaz.
Mol Gebelik Türleri
Mol gebelik iki ana türe ayrılır: tam mol ve parsiyel mol. Tam mol gebelikte, yumurta genetik materyal içermez ve sadece sperm kökenli DNA bulunur. Genellikle 46XX karyotipi görülür ve tamamı babadan gelir. Embriyo veya fetal doku bulunmaz. Plasentanın tamamı mol dokusuna dönüşür.
Parsiyel mol gebelikte, yumurta normal genetik materyale sahiptir ancak iki sperm tarafından döllenir. Genellikle 69 kromozom yani triploid yapı görülür. Kısmen gelişmiş fetal doku bulunabilir. Plasentanın bir kısmı mol dokusuna dönüşür.
Risk Faktörleri
Bazı faktörler mol gebelik riskini artırır. İleri veya çok genç anne yaşı risk faktörleridir. Önceki mol gebelik öyküsü önemli bir risk faktörüdür. Önceden düşük veya kürtaj öyküsü riski artırabilir. Beslenme faktörleri, özellikle A vitamini ve folat eksikliği rol oynayabilir. Coğrafi faktörler de önemlidir çünkü Asya ülkelerinde daha sık görülür.
Belirtiler
Mol gebelik çeşitli belirtilerle kendini gösterebilir. Vajinal kanama en yaygın belirtidir ve genellikle ilk trimesterde görülür. Aşırı bulantı ve kusma, hiperemezis gravidarum şiddetinde olabilir. Anormal uterus büyüklüğü, gebelik haftasına göre beklenenden büyük olabilir.
Erken preeklampsi belirtileri görülebilir. Hipertiroidi belirtileri nadiren eşlik edebilir. Bazen over kistleri yani teka lutein kistleri gelişebilir.
Tanı
Mol gebelik tanısı çeşitli yöntemlerle konur. Beta-hCG değerleri normalden çok yüksektir. Ultrason karakteristik kar fırtınası veya üzüm salkımı görünümü gösterir. Fetal kalp atışı genellikle tespit edilemez.
Kesin tanı, gebelik dokusunun patolojik incelemesiyle konur. Histopatoloji tam mol ve parsiyel mol ayrımını yapar.
Tedavi
Mol gebelik tanısı konulduğunda tedavi gereklidir. Dilatasyon ve küretaj (D&C) standart tedavi yöntemidir. Vakum aspirasyonu ile mol dokusu tamamen temizlenir. İşlem ultrason eşliğinde yapılabilir.
Aile tamamlanmış hastalarda histerektomi düşünülebilir. Bu seçenek özellikle ileri yaş ve malignite riski yüksek hastalarda değerlendirilebilir.
Tedavi Sonrası Takip
Mol gebelik sonrası düzenli takip kritik öneme sahiptir. Beta-hCG seviyeleri haftalık takip edilir ve sıfıra düşmesi beklenir. hCG normale döndükten sonra aylık takipler devam eder. Takip süresi genellikle 6 ay ile 1 yıl arasındadır.
Bu sürede gebelikten kaçınılması önerilir. Güvenilir kontrasepsiyon kullanılmalıdır. Oral kontraseptifler genellikle uygundur.
Komplikasyonlar
Mol gebeliğin bazı komplikasyonları olabilir. Aşırı kanama, tedavi sırasında veya sonrasında görülebilir. Enfeksiyon riski mevcuttur. Persistant trofoblastik hastalık, hCG düşmezse veya yükselirse söz konusu olabilir.
Gestasyonel trofoblastik neoplazi, mol gebelik sonrası malign dönüşüm görülebilir. Tam molde risk yüzde 15-20, parsiyel molde yüzde 1-5 civarındadır.
Gestasyonel Trofoblastik Neoplazi
Mol gebelik sonrası takipte hCG düşmezse veya yükselirse gestasyonel trofoblastik neoplazi düşünülür. Bu durumda kemoterapi gerekebilir. Metotreksat veya aktinomisin D sık kullanılan ajanlardır. Tedavi başarı oranı çok yüksektir ve yüzde 90'ın üzerindedir.
Yayılmış hastalıkta kombinasyon kemoterapisi gerekebilir.
Gelecekteki Gebelikler
Mol gebelik sonrası normal gebelikler mümkündür. Takip tamamlandıktan sonra gebelik planlanabilir. Tekrar mol gebelik riski yaklaşık yüzde 1-2'dir. Sonraki gebeliklerde erken ultrason takibi önerilir.
Doğumdan sonra plasenta patolojik incelemeye gönderilmelidir. hCG takibi doğum sonrası da yapılabilir.
Psikolojik Destek
Mol gebelik, duygusal olarak zorlu bir deneyimdir. Gebelik kaybı üzüntüsü yaşanabilir. Kanser korkusu ve tedavi sürecinin belirsizliği stres yaratabilir. Gelecekteki gebelikler hakkında endişe olabilir.
Psikolojik destek almak faydalıdır. Destek grupları yardımcı olabilir. Partner ve aile desteği önemlidir.
Sonuç
Mol gebelik, nadir görülen ancak önemli bir gebelik komplikasyonudur. Erken tanı ve uygun tedavi ile prognoz genellikle mükemmeldir. Tedavi sonrası düzenli takip, olası komplikasyonların erken tespit edilmesi için kritik öneme sahiptir. Mol gebelik geçiren kadınların çoğu, takip tamamlandıktan sonra sağlıklı gebelikler yaşayabilir. Bu deneyimi yaşıyorsanız, deneyimli bir sağlık ekibiyle çalışmanız ve gerekirse duygusal destek almanız önerilir.