Prostatit (Prostat İltihabı) Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir?

Prostatit Nedir?

Prostatit, prostat bezinin iltihaplanması veya enfeksiyonu sonucu ortaya çıkan bir sağlık sorunudur. Prostat bezi, erkek üreme sisteminin bir parçası olup mesanenin hemen altında yer almaktadır. Prostatit, her yaş grubundaki erkekleri etkileyebilmekle birlikte, özellikle 30-50 yaş arasında daha sık görülmektedir.

Bu rahatsızlık, erkeklerin yaşam kalitesini ciddi şekilde olumsuz etkileyebilmektedir. Ağrı, idrar yapma güçlüğü ve cinsel fonksiyon bozuklukları, prostatite eşlik eden başlıca yakınmalar arasındadır. Doğru tanı ve uygun tedavi ile hastaların büyük çoğunluğunda belirgin iyileşme sağlanabilmektedir.

Prostatit Türleri

Prostatit, dört ana türe ayrılmaktadır. Akut bakteriyel prostatit, ani başlayan ve şiddetli belirtilerle seyreden bir enfeksiyon türüdür. Kronik bakteriyel prostatit ise tekrarlayan veya uzun süreli bakteriyel enfeksiyonla karakterizedir. Her iki tür de antibiyotik tedavisine yanıt vermektedir.

Kronik pelvik ağrı sendromu (kronik nonbakteriyel prostatit), en sık görülen prostatit türü olup bakteriyel enfeksiyon olmaksızın ağrı ve idrar semptomlarıyla kendini göstermektedir. Asemptomatik inflamatuar prostatit ise herhangi bir belirti vermeden, başka nedenlerle yapılan tetkiklerde tesadüfen saptanmaktadır.

Prostatit Belirtileri

Prostatit belirtileri, hastalığın türüne ve şiddetine göre değişkenlik göstermektedir. Sık idrara çıkma, idrara başlama güçlüğü, idrar akışının zayıflaması ve yanma hissi en yaygın idrar semptomlarıdır. Perine bölgesinde, kasıklarda, belde ve testislerde ağrı hissedilebilmektedir.

Akut bakteriyel prostatitte yüksek ateş, titreme, kas ağrıları ve genel halsizlik gibi sistemik belirtiler görülmektedir. Cinsel fonksiyon bozuklukları, ağrılı boşalma ve erektil disfonksiyon da prostatite eşlik edebilen önemli yakınmalardır.

Tanı Yöntemleri

Prostatit tanısında öncelikle ayrıntılı bir öykü alınmakta ve fizik muayene yapılmaktadır. Dijital rektal muayene (parmakla rektal muayene) sırasında prostatın büyüklüğü, kıvamı ve hassasiyeti değerlendirilmektedir. İdrar tahlili ve idrar kültürü, bakteriyel enfeksiyonun varlığını belirlemede kullanılmaktadır.

Prostat masajı sonrası elde edilen salgının mikroskobik incelemesi ve kültürü, tanıya yardımcı olmaktadır. PSA (prostat spesifik antijen) düzeyi, prostatitte genellikle yükselmekte olup ayırıcı tanıda değerlendirilmektedir. Transrektal ultrasonografi ve üroflowmetri gibi ileri tetkikler de gerekli durumlarda uygulanabilmektedir.

Antibiyotik Tedavisi

Bakteriyel prostatitte antibiyotik tedavisi tedavinin temelini oluşturmaktadır. Akut bakteriyel prostatitte genellikle florokinolon grubu antibiyotikler veya trimetoprim-sülfametoksazol başlanmaktadır. Tedavi süresi, enfeksiyonun şiddetine göre iki ila altı hafta arasında değişmektedir.

Kronik bakteriyel prostatitte antibiyotik tedavisi daha uzun süre uygulanmakta, genellikle altı ila on iki haftalık tedavi önerilmektedir. Prostat dokusuna iyi penetre olan antibiyotiklerin tercih edilmesi, tedavi başarısını artırmaktadır. Tedaviye rağmen nükseden enfeksiyonlarda düşük doz uzun süreli antibiyotik profilaksisi düşünülebilmektedir.

Semptomatik Tedavi Yaklaşımları

Prostatit semptomlarının hafifletilmesinde çeşitli ilaç grupları kullanılmaktadır. Alfa blokerler, prostat ve mesane boynundaki düz kasları gevşeterek idrar akışını iyileştirmektedir. Antiinflamatuar ilaçlar, ağrı ve iltihaplanmayı azaltmada etkili olmaktadır.

Kas gevşeticiler, pelvik taban kaslarındaki spazmı çözerek ağrıyı hafifletebilmektedir. Bazı hastalarda fitoterapik ürünler, probiyotikler ve besin takviyeleri de destekleyici tedavi olarak kullanılmaktadır. Ağrı yönetiminde nöropatik ağrı ilaçları da gerekli durumlarda reçete edilebilmektedir.

Fizik Tedavi ve Yaşam Tarzı Değişiklikleri

Kronik pelvik ağrı sendromunda pelvik taban fizyoterapisi önemli bir tedavi seçeneği olarak öne çıkmaktadır. Pelvik taban kaslarının gevşetilmesine yönelik egzersizler, ağrı ve idrar semptomlarını azaltmaktadır. Biyofeedback tedavisi, hastaların pelvik kas kontrolünü öğrenmelerine yardımcı olmaktadır.

Sıcak oturma banyoları, prostat masajı ve düzenli fiziksel aktivite de semptomların hafifletilmesinde fayda sağlamaktadır. Kafein, alkol ve baharatlı yiyeceklerden kaçınılması, idrar semptomlarının şiddetini azaltabilmektedir. Stres yönetimi teknikleri ve psikolojik destek de tedavinin önemli bileşenleri arasındadır.

Komplikasyonlar ve Prognoz

Tedavi edilmeyen akut bakteriyel prostatit, prostat apsesi, bakteriyemi ve sepsis gibi ciddi komplikasyonlara yol açabilmektedir. Kronik prostatit ise uzun süreli ağrı, cinsel fonksiyon bozuklukları ve yaşam kalitesinde düşüşe neden olabilmektedir. İnfertilite de prostatitle ilişkili olabilecek bir komplikasyondur.

Prostatit, erkek sağlığını önemli ölçüde etkileyen bir durum olup doğru tanı ve uygun tedavi ile başarılı şekilde yönetilebilmektedir. Bakteriyel prostatitte antibiyotik tedavisi etkili bir çözüm sunarken, kronik pelvik ağrı sendromunda multidisipliner bir yaklaşım gerekmektedir. Hastaların düzenli takip edilmesi ve yaşam tarzı değişikliklerinin uygulanması, tedavi başarısını artırmakta ve nüks riskini azaltmaktadır.